Η μόνη πολυτέλεια που επέτρεψε ποτέ ο μινιμαλισμός στον εαυτό του

Σχεδιασμένο για βασιλείς: Δέρμα κορυφαίας ποιότητας στη μοντερνιστική αρχιτεκτονική

Ο Mies van der Rohe σχεδίασε τη συλλογή Barcelona για μια συγκεκριμένη στιγμή: την επίσκεψη του Βασιλιά Αλφόνσου ΙΓ΄ και της Βασίλισσας Βικτωρίας Ευγενίας στο γερμανικό περίπτερο κατά τη διάρκεια της Διεθνούς Έκθεσης της Βαρκελώνης το 1929. Ο Mies δήλωσε αργότερα ότι το κάθισμα έπρεπε να είναι «μνημειώδες» —δική του λέξη— επειδή, όπως χαρακτηριστικά είπε, «απλώς δεν θα μπορούσες να χρησιμοποιήσεις μια καρέκλα κουζίνας» για έναν βασιλιά.

Θα μπορούσε να είχε χρησιμοποιήσει καμβά. Θα μπορούσε να είχε χρησιμοποιήσει ένα φθηνότερο δέρμα. Δεν το έκανε. Το δέρμα κορυφαίας ποιότητας (full-grain) ήταν το μόνο υλικό που ο μινιμαλισμός δεν προσπάθησε ποτέ να αφαιρέσει — γιατί το δέρμα κάνει κάτι που η δομή από μόνη της δεν μπορεί. Παλαιώνει. Δημιουργεί πτυχές εκεί όπου πραγματικά κάθισε ένα σώμα. Δεκαετίες αργότερα, ένα κομμάτι της σειράς Barcelona δείχνει πιο ολοκληρωμένο, όχι λιγότερο.

Το ανάκλιντρο (daybed) επεκτείνει την ίδια ιδέα οριζόντια. Εκεί που η καρέκλα κρατά το σώμα σε όρθια στάση, ο καναπές-κρεβάτι Barcelona επιτρέπει στην ίδια λογική δέρματος και ατσαλιού να εκταθεί — κατασκευασμένος για μικρούς, μοντέρνους χώρους διαβίωσης και όχι για ένα περίπτερο, διατηρώντας όμως την ίδια άρνηση συμβιβασμού ως προς τα υλικά.

"Το μοναδικό υλικό που άφησε ο μινιμαλισμός να παλαιώσει δημόσια."

Ο σχεδιαστής που η ιστορία άφησε εκτός των συντελεστών

Για το μεγαλύτερο μέρος του περασμένου αιώνα, η συλλογή Barcelona ήταν καταχωρημένη με ένα όνομα. Αυτό αλλάζει. Η Lilly Reich, η Γερμανίδα σχεδιάστρια και δασκάλα του Bauhaus που υπήρξε δημιουργική και συναισθηματική σύντροφος του Mies van der Rohe από το 1926, ορίστηκε καλλιτεχνική διευθύντρια της γερμανικής συμμετοχής στην Έκθεση του 1929 — ο ρόλος που την κατέστησε υπεύθυνη ακριβώς για το είδος των εσωτερικών αντικειμένων που είναι η καρέκλα και το ανάκλιντρο. Οι ιστορικοί του ντιζάιν και οι αρχειοθέτες της Knoll πλέον την αναγνωρίζουν ως συν-σχεδιάστρια, όχι ως βοηθό.

Γιατί το όνομά της εξαφανίστηκε για τόσο καιρό; Εν μέρει λόγω της εποχής — η σχεδιαστική δουλειά μιας γυναίκας απορροφούνταν συστηματικά στο όνομα του άνδρα συνεργάτη της κατά τις δεκαετίες του 1920 και 1930. Εν μέρει λόγω των συνθηκών — η Reich παρέμεινε στη Γερμανία όταν ο Mies μετανάστευσε στις ΗΠΑ το 1938, και ήταν η αμερικανική καριέρα του Mies, όχι η κοινή ευρωπαϊκή τους πορεία, που έχτισε τον μύθο του μοναχικού ιδιοφυούς. Η ίδια η καρέκλα δεν ενδιαφέρεται για το ποιο όνομα αναγράφεται πάνω της. Όμως, με τα δύο ονόματα, η ιστορία είναι πιο ακριβής και πολύ πιο ενδιαφέρουσα.

Γιατί η καρέκλα και το ανάκλιντρο δεν μοιράζονται τον ίδιο σκελετό

Ο κόσμος συχνά υποθέτει ότι το ανάκλιντρο Barcelona είναι απλώς μια επιμηκυμένη καρέκλα. Δεν ισχύει — τα δύο κομμάτια επιλύουν εντελώς διαφορετικά δομικά προβλήματα και οι επιλογές των υλικών το αποδεικνύουν.

Μια καρέκλα χρειάζεται μόνο να συγκρατήσει το βάρος ενός καθιστού σώματος μέσω μιας καμπύλης. Ένα σώμα σε ανάκλιση κατανέμει το βάρος σε όλο το μήκος του, επομένως το ανάκλιντρο χρειαζόταν ένα άκαμπτο κατάστρωμα κάτω από το δέρμα, όχι έναν απλό σκελετό με ελατήρια. Αυτή είναι η αθόρυβη διαφορά ανάμεσα σε κάτι στο οποίο κάθεσαι και κάτι στο οποίο ξαπλώνεις.

Πριν την αγορά: Ξεκάθαρες απαντήσεις